Tel Aviv – Hoa Kỳ và Israel đã tấn công Iran vào ngày thứ Bảy, Ngày 28 Tháng 2, giết chết Lãnh tụ Tối cao của nước này, Ayatollah Ali Khamenei, trong một trận không kích phối hợp gây sửng sốt có thể làm thay đổi mạnh mẽ cán cân thế lực tại Trung Đông.
Tổng thống Donald Trump đã bật đèn xanh cho các đợt không kích sau khi chế độ Hồi giáo tại Tehran không đáp ứng kỳ vọng của ông trong các cuộc đàm phán hạt nhân. Iran nhanh chóng trả đũa, phóng hoả tiển đạn đạo (Ballistic Missiles) và Drone vào Isreal và các quôc gia đồng minh của Mỹ trong vùng, và các căn cứ nơi Mỹ có nhiều binh sĩ đồn trú. Việc tiêu diệt Khamenei có lẽ là yếu tố lớn nhất trong một nước cờ đối ngoại mạo hiểm khó lường có thể là nguy hiểm nhất từ trước đến nay của một vị tổng thống luôn có tính ngoại giao cứng rắn khác thường với thế giới. Tổng Thống Trump thông báo trên mạng xã hội Truth Social Khamenei, một giáo sĩ lớn tuổi ngoài 80, đã thiệt mạng, gọi ông là “một trong những người xấu xa nhất trong Lịch sử.” Theo thông báo của Lực lượng Phòng vệ Israel, ít nhất có bảy lãnh đạo quốc phòng và tình báo cao cấp khác của Iran cũng bị thiệt mạng
Hệ thống cầm quyền của Iran có cơ chế thay thế Khamenei, nhưng khi Mỹ và Israel tiếp tục dội bom xuống nước này và có thể nhiều lãnh đạo cao cấp khác cũng đã thiệt mạng, nên vẫn chưa rõ chế độ có thể hành động nhanh đến mức nào hoặc liệu một lãnh tụ tối cao mới có thể kiểm soát các lực lượng vũ trang như Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran hay không. TT.Trump đã gia tăng áp lức khi kêu gọi dân Iran nắm lấy cơ hội này mà lật đổ chế độ Hồi giáo.
Hiện vẫn chưa rõ TT. Trump dự định sẽ tiếp tục các cuộc tấn công trong bao lâu nửa và có giảm mức độ tấn công để Iran quay lại đàm phán ngoại giao ngay lập tức hoặc trong tương lai hay không. Cũng nên biết chiến dịch này đang diễn ra vào thời điểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Hoa Kỳ.
“Các đợt ném bom dữ dội và chính xác sẽ tiếp tục, không gián đoạn suốt tuần hoặc lâu hơn nếu cần thiết để đạt được mục tiêu HÒA BÌNH TRÊN KHẮP TRUNG ĐÔNG VÀ THẬM CHÍ TRÊN TOÀN THẾ GIỚI!” ông Trump viết trên mạng xã hội Truth Social.
Những nhân vật khác thiệt mạng bao gồm Ali Shamkhani, thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia và cố vấn cá nhân của Khamenei; Mohammad Pakpour, chỉ huy Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran; và Bộ trưởng Quốc phòng Iran Aziz Nasirzadeh, theo báo cáo của Lực lượng Phòng vệ Israel.
Một giới chức Mỹ cho biết Hoa Kỳ đã phóng hàng chục hoả tiển Tomahawk từ các chiến hạm trong khu vực và máy bay chiến đấu Mỹ cũng tham gia chiến dịch. Chiến dịch có thể được tính bằng “ngày chứ không phải giờ,” vị giới chức này nói thêm. mặc dù Hoa Kỳ chưa đưa Bộ Binh vào Iran nhưng các quốc gia trong khu vực lo ngại một cuộc chiến lớn có thể bùng nổ khi chế độ Hồi giáo Iran phản công và tìm cách lấy lại thế chủ động phòng thủ.
TT.Trump đã tuyên bố trận không kích trong một video dài tám phút đăng trên mạng xã hội Truth Social của mình, ông cho biết các mục tiêu bao gồm các địa điểm phóng hoả tiển của Iran và lực lượng hải quân nước này. “Chúng tôi sẽ phá hủy hoả tiền của họ và san bằng các nơi sản xuất hoả tiển của họ,” ông nói. “Chúng tôi sẽ tiêu diệt hải quân của họ, và bảo đảm các lực lượng ủy nhiệm khủng bố trong vùng không còn có thể gây bất ổn cho vùng và thế giới.”
Trận không kích này được thực hiện sau thành công tháng Sáu năm ngoái khi Mỹ tham gia vào giai đoạn cuối của cuộc xung đột giữa Israel và Iran bằng việc thả bom lớn nhằm phá hủy cơ sở hạ tầng hạt nhân của Iran. Khi đó, TT. Trump nói cơ sở hạ tầng này đã bị “xóa sổ.”
TT. Trump cho biết người Iran đã “cố gắng tái thiết chương trình hạt nhân và tiếp tục phát triển Hỏa tiễn tầm xa có thể đe dọa các đồng minh châu Âu, quân đội Mỹ ở nước ngoài và có thể sớm vươn tới lãnh thổ Mỹ.”
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu xác nhận chiến dịch phối hợp này nhằm “loại bỏ mối đe dọa hiện hữu từ chế độ khủng bố ở Iran,” ông khẳng định chế độ này không thể có vũ khí hạt nhân.
Cả ông Netanyahu và ông Trump đều kêu gọi người dân Iran nắm lấy thời cơ để lật đổ lãnh đạo này. TT. Trump nói: “Thời khắc tự do của các bạn đã đến… Khi chúng tôi hoàn tất, hãy giành lại chính phủ của các bạn.” Ông cũng kêu gọi các thành viên lực lượng vũ trang Iran “hạ vũ khí và được miễn trừ hoàn toàn, nếu không sẽ chắc chắn phải đối diện với cái chết.”
Iran tuyên bố sẽ trả đủa “mạnh mẽ và dứt khoát,” đồng thời kêu gọi Liên Hợp Quốc lên án các cuộc tấn công. Bộ Ngoại giao Iran nêu lên nước này đã tham gia đàm phán ngoại giao và khẳng định đã đến lúc bảo vệ tổ quốc trước cuộc tấn công quân sự.
TT. Trump thừa nhận binh sĩ Mỹ có thể thiệt mạng trong chiến dịch, ông nói “điều đó thường xảy ra trong chiến tranh, nhưng chúng ta làm điều này vì tương lai.” Hiện nay đã có 6 quân nhân Hoa Kỳ hy sinh trong chiến dịch này.
Trong nhiều tháng qua, TT. Trump đã tăng cường lực lượng quân sự quanh Iran, bao gồm hai hàng không mẫu hạm, máy bay tiếp xăng, trinh sát, cùng nhiều chiến đấu cơ F-35, F-16 và F-22. Song song, các đại diện Mỹ vẫn đàm phán với Iran, nhưng TT.Trump nói ông “không hài lòng” với diễn tiến này.
Một số nhà lập pháp Mỹ phản ứng chống lại hành động quân sự này. Dân biểu Thomas Massie chỉ trích hành động quân sự không được Quốc hội cho phép, trong khi Thượng nghị sĩ Ruben Gallego viết có thể ủng hộ phong trào dân chủ Iran mà không cần đưa quân đội Mỹ vào chỗ chết.
(Nguồn tham khảo: Reuters, AP News, CBS News, Fox News)
Tần Vũ – SGN Oregon