SINGAPORE — Hoa Kỳ dự định điều động thêm các hệ thống hỏa tiễn tiên tiến cùng nhiều loại vũ khí khác tới Philippines nhằm răn đe các hành động gây hấn của Trung Quốc tại Biển Đông, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết hôm thứ Ba, tái khẳng định một chính sách đã khiến Bắc Kinh phản ứng mạnh.
Giới chức cao cấp Hoa Kỳ và Philippines đã họp tại Manila trong tuần này trong khuôn khổ đối thoại thường niên về liên minh song phương, dựa trên Hiệp ước phòng thủ tương trợ ký năm 1951. Tuyên bố chung với những tuyên bố cứng rắn của hai bên lên án những hoạt động mà họ cho là phi pháp và mờ ám của Bắc Kinh tại Biển Đông.
Trong số các quốc gia Đông Nam Á, Philippines là nước công khai thách thức các yêu sách chủ quyền của Trung Quốc tại phần lớn Biển Đông tuyến hàng hải chiến lược chiếm khoảng một phần ba lưu lượng thương mại hàng hải toàn cầu. Manila từng đưa Bắc Kinh ra tòa án quốc tế, đồng thời thường xuyên lên tiếng về các hoạt động “vùng xám”, khi Tàu Trung Quốc tìm cách chặn không cho Philippines đến các khu vực đang tranh chấp trên biển.. Những năm gần đây, cả Manila và Washington đều tăng cường hợp tác liên minh, kéo theo phản ứng gay gắt hơn từ Bắc Kinh.
Năm 2024, Lục quân Hoa Kỳ đã điều động hệ thống hỏa tiễn Typhon có khả năng tấn công các mục tiêu thương mại và quân sự trên lãnh thổ Trung Quốc tới một căn cứ ở miền bắc Philippines và duy trì sự hiện diện sau các cuộc tập trận chung. Năm ngoái, Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ cũng điều động hệ thống phóng hỏa tiễn chống hạm tầm ngắn mang tên Navy-Marine Expeditionary Ship Interdiction System (NMESIS) tới một hòn đảo khác của Philippines gần Đài Loan. Tuyên bố hôm thứ Ba không nêu rõ loại vũ khí nào sẽ được điều động tiếp theo, chỉ cho biết hai nước sẽ “hợp tác tăng cường việc điều động các hệ thống hỏa tiễn và phương tiện không người lái tiên tiến của Hoa Kỳ tới Philippines.” Một cơ hội cho việc này có thể là cuộc tập trận thường niên lớn nhất giữa hai nước, dự kiến bắt đầu vào tháng Tư.
Philippines cùng với lực lượng và các hệ thống vũ khí được điều động tới đây sẽ đóng vai trò then chốt trong bất kỳ hành động nào của Hoa Kỳ nhằm bảo vệ Đài Loan nếu Trung Quốc quyết định xâm lược hoặc phong tỏa hòn đảo tự quản này. Bộ Ngoại giao Trung Quốc chưa đưa ra bình luận ngay trong ngày thứ Ba, khi phần lớn nước này đang nghỉ Tết Nguyên Đán.
Trong tuyên bố chung, Hoa Kỳ và Philippines tái khẳng định cam kết đối với Hiệp ước Phòng thủ Tương hỗ, nhấn mạnh rằng hiệp ước này áp dụng đối với các cuộc tấn công vũ trang nhằm vào lực lượng, máy bay và tàu thuyền của mỗi bên.
Nguồn tham khảo The Wall Street Journal