WASHINGTON — Tối cao Pháp viện Hoa Kỳ hôm thứ Năm đã mở đường cho chính quyền Tổng thống Donald Trump chấm dứt Quy chế Bảo vệ Tạm thời (Temporary Protected Status – TPS) của khoảng 350.000 người Haiti và 6.000 người Syria đang sinh sống tại Hoa Kỳ, có nghĩa là họ có thể bị trục xuất. Với tỷ lệ biểu quyết 6-3, đa số thẩm phán cho rằng chính quyền có quyền chấm dứt TPS và các tòa án không nên can thiệp vào quyết định của Bộ An ninh Nội địa. Phán quyết cũng được xem là tạo thuận lợi cho nỗ lực của chính quyền Trump trong việc hủy bỏ TPS của công dân nhiều quốc gia khác theo chính sách di trú cứng rắn của mình.
Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Abigail Jackson gọi đây là “một chiến thắng to lớn” của chính quyền Trump, cô Jackson nói TPS vốn chỉ là quy chế mang tính tạm thời. Trong ý kiến của đa số, Thẩm phán Samuel Alito bác bỏ lập luận cho rằng quyết định chấm dứt TPS của người Haiti mang động cơ phân biệt chủng tộc. Tuy nhiên, Thẩm phán Elena Kagan phản đối mạnh mẽ, cho rằng các phát biểu trước đây của ông Trump về Haiti và người Haiti cho thấy yếu tố chủng tộc đã ảnh hưởng đến quyết định của chính quyền.
Nếu mất TPS, những người bị ảnh hưởng sẽ phải đối diện với thủ tục trục xuất, dù vẫn có thể xin tị nạn hoặc tìm con đường pháp lý khác để ở lại Hoa Kỳ. Luật sư của nguyên đơn cảnh báo phán quyết có thể khiến hàng ngàn người phải trở về những nơi vẫn đầy bạo lực và nguy hiểm. Dahlia Doe, một người Syria đang hưởng TPS và là nguyên đơn trong vụ kiện, cho biết quyết định này không chỉ khiến hàng ngàn gia đình mất đi sự ổn định mà còn tạo ra nỗi lo bị chia ly với người thân và nhữn tương lai đầy bất định.
Chương trình TPS được thành lập từ năm 1990 nhằm bảo vệ công dân của các quốc gia đang bị ảnh hưởng vì chiến tranh, thiên tai hoặc khủng hoảng nhân đạo. Dù cựu Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem cho rằng tình hình tại Haiti và Syria đã có tiến bộ, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ hiện vẫn xếp cả hai nước vào danh sách “Không nên đi du lịch” vì nguy hiểm bạo lực rất cao. Các tổ chức bảo vệ người di dân cho rằng phán quyết sẽ ảnh hưởng không chỉ đến người Haiti và Syria mà còn tạo tiền lệ cho khoảng 1,3 triệu người từ 17 quốc gia khác đang được hưởng TPS tại Hoa Kỳ, đồng thời làm hạn chế các cơ hội pháp lý để họ được tiếp tục ở lại Mỹ.Top of Form
Nguồn tham khảo NBC News, BBC News, AP News