Portland, Oregon – Vài tuần trước đây Quân đội Hoa Kỳ đã thực hiện một cuộc hành quân giải cứu táo bạo và phức tạp nhất trong nhiều năm qua. Theo các nguồn tin tức từ các cơ quan truyền thông cho biết vai trò then chốt của Cơ Quan Tình Báo Trung Ương Hoa Kỳ (CIA) và các Lực Lượng Đặc Biệt từ các Quân Chủng Hoa Kỳ trong kế hoạch giải cứu một quân nhân thuộc không quân thoát khỏi Iran sau khí chiếc chiến đấu cơ F-15E Strike Eagle của ông bị phòng không bắn rơi vào Ngày Thứ Sáu Tuần Thánh (Good Friday) April 3. Đây là bài tường thuật diễn tiến của cuộc hành quân giải cứu dựa theo bài viết của cơ quan truyền thông BBC.
Các Lực lượng đặc biệt của Hoa Kỳ đã tiến hành một cuộc hành quân giải cứu đầy nguy hiểm sâu trong lãnh thổ Iran hôm Chủ Nhật Lễ Phục Sinh April 5 nhằm giải cứu một quân nhân bị thương, bị mắc kẹt tại một vùng núi hẻo lánh sau khi chiếc chiến đấu cơ của ông bị bắn hạ hai ngày trước đó. Cuộc giải cứu diễn ra trong một bối cảnh thật căng thẳng, khi Washington phải chạy đua với thời gian và sự truy lùng ngày càng áp sát của các lực lượng Iran để tìm ra viên sĩ quan đang ẩn náu sâu trong lãnh thổ địch.
Sự kiện này bắt đầu từ thứ Sáu April 3, khi một chiến đấu cơ F-15E Strike Eagle bị bắn rơi ở khu vực phía tây nam Iran, đây là lần đầu tiên một chiến đấu cơ của Hoa Kỳ bị bắn rơi trong hơn 20 năm qua . Hai phi hành đoàn trên máy bay đã kịp thời nhảy dù thoát than. Phi công được giải cứu ngay trong ngày, nhưng sĩ quan điều khiển vũ khí bị tách khỏi đồng đội và mắc kẹt tại một vùng địa hình hiểm trở, dân cư thưa thớt. Thông tin chính thức nhanh chóng được xác nhận sau hàng loạt tin đồn về việc một quân nhân Mỹ mất tích trong vùng chiến sự, tạo lên sự chú ý đặc biệt của cả hai phía, Hoa Kỳ và Iran.
Đến ngày thứ Bảy, máy bay Mỹ được nhìn thấy bay thấp trên khu vực trong khi phía Iran treo thưởng 50,000 bảng Anh (khoảng 66,100 USD) cho bất kỳ ai tìm thấy người này còn sống. Một số video lan truyền trên mạng xã hội (chưa được kiểm chứng) cho thấy dân thường có vũ trang tham gia truy lùng. Theo Hoa Kỳ cho biết, quân nhân này là một đại tá có mang theo súng cá nhân và đã được huấn luyện sinh tồn trong tình trạng bị cô lập: chỉ bật tín hiệu định vị từng lúc để tránh bị phát hiện, tìm vị trí cao để quan sát, thiết lập liên lạc và che giấu vị trí. Ông đã ẩn mình trong một khe núi và hạn chế sử dụng tín hiệu vì lo ngại bị phía Iran dò ra.
Một nhân viên cao cấp trong chính quyền của TT. Trump cho biết Cơ quan Tình báo Trung ương Hoa Kỳ (CIA) đã xác định chính xác vị trí của quân nhân này và thông báo cho Ngũ Giác Đài, đồng thời phải thận trọng loại trừ trường hợp tín hiệu này là một cái bẫy do Iran giăng ra. Tổng thống Trump sau đó tiết lộ vị trí của quân nhân được theo dõi “24 giờ mỗi ngày” trong khi “đối phương săn lùng và tiến gần hơn từng giờ”. Ông cũng cho biết quân nhân này bị thương nặng, phải tự sơ cứu, và dù mất máu nhiều vẫn leo lên vách núi để truyền đi tọa độ của mình. Song song đó, CIA được cho là đã tiến hành một kế hoạch đánh lừa thông tin ngay trên lãnh thổ Iran, tung tin giả rằng lực lượng Mỹ đã tìm thấy người quân nhân này nhằm gây nhiễu loạn việc truy lùng.
Trong lúc các lực lượng đặc biệt Mỹ trên nhiều máy bay C-130 và trực thăng tiến vào khu vực, các cuộc không kích được thực hiện để ngăn chặn quân Iran đến gần vị trí của quân nhân này. Theo The New York Times, viên sĩ quan đã truyền thông tin về vị trí lực lượng Iran từ nơi ẩn náu trên một sườn núi cao khoảng 7.000 feet để hỗ trợ các đòn tấn công này. Báo CBS News cho biết lực lượng Navy SEAL 6 – một đơn vị đặc nhiệm lừng danh của Hải Quân – đã được thả dù xuống vị trí của vị quân nhân và giải cứu ông vào Ngày Chúa Nhật 5-4, đúng vào ngày Đại Lễ Phục Sinh của hàng tỷ người Kitô Giáo . Trong cuộc hành quân giải cứu này Hoa Kỳ đã huy động 155 phi cơ, trong đó có oanh tạc cơ B1, các phi cơ tìềm kích, F-16, F-35, A-10, các loại phi cơ đặc biệt MC-130j, và nhiều loại trực thăng. Hoa Kỳ đã thực hiện kế “Dương Đông Kích Tây”, đánh lạc hướng nhằm khiến phía Iran tin rằng mục tiêu đang ở một vị trí khác, trong khi thực tế các lực lượng Mỹ đã theo hướng đích thực, hoàn toàn khác.
Tuy nhiên, giai đoạn rút lui không hề suôn sẻ như trong kế hoạch. Hai máy bay MC-130J có nhiệm vụ đón toán quân giải cứu bị sa lầy trên mặt đất tại một căn cứ dã chiến trong lãnh thổ Iran và không thể cất cánh. Theo tiêu chuẩn của quy trình quân sự, các máy bay này đã bị phá hủy để tránh rơi vào tay đối phương. Hình ảnh và video được BBC phân tích cho thấy xác máy bay cháy âm ỉ tại một khu vực núi tại miền trung Iran, gần thành phố Isfahan. Phía Iran tuyên truyền nhiều máy bay Mỹ bị phá hủy và cho là cuốc hành quân của Hoa Kỳ bị thất bại, trong khi Washington bác bỏ việc bị tấn công trực tiếp.
Cuối cùng, các lực lượng đặc đặc biệt của Hoa Kỳ đa rời khỏi Iran bằng các máy bay bổ sung được điều động đến, sử dụng một phi đạo dã chiến để hoàn tất việc rút quân. Quân nhân được giải cứu sau đó được đưa đến Kuwait để điều trị y tế; Tổng thống Trump cho biết ông “bị thương nặng” nhưng “sẽ hồi phục tốt”. Danh tính của quân nhân này vẫn chưa được thông báo, chỉ biết ông mang cấp bật đai tá, và có biệt hiệu “Dude Bravo 44”
Một nhân viên tình báo Israel nói với The Jerusalem Post rằng Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đã hỗ trợ bằng các cuộc không kích mang tính đánh lạc hướng, nhằm kéo lực lượng Iran ra khỏi khu vực máy bay rơi. Trong khi đó, phía Iran tiếp tục chỉ trích mạnh mẽ chiến dịch, cho rằng đây là thất bại và cáo buộc Washington phải chịu tổn thất đáng kể. Một số nhà phân tích Mỹ cũng nhận định việc mất một chiếc F-15E sâu trong lãnh thổ Iran, cùng với phải hủy bỏ một số phi cơ trên đường rút quân đã cho thấy ưu điểm và sức mạnh của Không Quân Hoa Kỳ cũng có giới hạn.
Tướng Frank McKenzie, cựu chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, thừa nhận Mỹ “đã mất một vài máy bay trong nhiệm vụ đó”, nhưng ông nêu lên cái giá này là chấp nhận được. Ông kết luận bằng một nhận định mang tính cách tiêu biểu “Chỉ Mất một năm để chế tạo một chiếc máy bay – nhưng phải mất 200 năm để xây dựng một truyền thống quân đội không bỏ lại ai phía sau.”
Nguồn BBC